Ochrona cennych przyrodniczo siedlisk nieleśnych, charakterystycznych dla obszaru Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd

footer

Podstawowe informacje

Wyżyna Krakowsko - Częstochowska jest jednym z cenniejszych obszarów Polski pod względem przyrodniczym i krajobrazowym, wykształciły się tu unikatowe zbiorowiska roślinne tj.: murawy kserotermiczne (klasa Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy ze związku Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) (6210), zbiorowiska zarośli jałowca na wrzosowiskach lub murawach nawapiennych (kod: 5130). W ostatnich dziesięcioleciach na skutek zaniku pasterstwa, intensyfikacji rolnictwa i związanych z tym zmian użytkowania gruntów (zalesianie, zaorywanie i przekształcanie w pola uprawne) zbiorowiska te zostały silnie zagrożone. Dużym niebezpieczeństwem dla muraw jest również wnikanie gatunków obcych oraz sukcesja wtórna.
Wyżyna Częstochowska to obszar charakteryzujący się dużą mozaikowatością siedlisk. Obniżenia między ostańcami najczęściej wypełniają piaski wodnolodowcowe, w których, powstały doliny rzeczne (głównie w części południowej Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd). Porastają je najczęściej lasy sosnowe. W jednej z takich dolin - w źródliskowej części doliny rzeki Centurii znajduje się stanowisko endemitu: warzuchy polskiej (Cochlearia polonica) - gatunku priorytetowego (2109*). Głównym zagrożeniem dla istniejącej populacji warzuchy polskiej jest zmiana stosunków wodnych, rozwój zabudowy letniskowej, a także zacienianie stanowiska warzuchy przez korony drzew czy zarastanie przez miętę długolistną (Mentha longifolia) w części niszy źródliskowej. Wykup gruntu z warzuchą polską (jak i innych planowanych terenów) jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony stanowiska.
Projekt LIFE+ pn. "Ochrona cennych przyrodniczo siedlisk nieleśnych, charakterystycznych dla obszaru Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd" jest odpowiedzią na niepożądane zmiany w obrębie muraw kserotermicznych oraz ochrony cennego endemitu warzuchy polskiej. Program realizowany przez Województwo Śląskie - Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego umożliwi zachowanie i kompleksową ochronę cennych, charakterystycznych siedlisk nieleśnych (z Załącznika I Dyrektywy) dla obszarów Natura 2000 na Wyżynie Częstochowskiej (w Parku Krajobrazowym Orlich Gniazd) tworząc w ten sposób układ ciągów krajobrazowych i przyrodniczych - "korytarzy ekologicznych".
Projekt realizowany jest na obszarze Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd, dokładniej na terenie czterech ostoi naturowych tj.:
- Ostoi Olsztyńsko-Mirowskiej,
- Ostoi Złotopotockiej,
- Ostoi Kroczyckiej,
- Ostoi Środkowojurajskiej.

Czas trwania projektu to 5 lat, od 2012 do 2016 roku.